Doğanhisar Kültürü

Doğanhisar, 2500 yılın oluşturduğu bir kültür mirasına sahiptir. Atasözleri, deyimleri, yöresel ağzı, giyim kuşamı, yemekleri, ölüm-doğum, düğün-bayram, mevlit-kandil gelenekleri, türküleri, manileri, duaları, bedduaları, efsaneleri, ninnileri, tekerlemeleri, halk oyunları, halk hikayeleri, masalları, lakapları, geleneği ve inanışları ile başlı başına bir araştırma konusudur.

Çok zengin verilere sahiptir.

Dini inanışlar,

Gelenek ve görenekler ile kültürel özellikler asıllarından sapmamış olup dinine, tarihine ve kültürüne bağlı bir toplumdur. Doğum, sünnet, düğün, ölüm günleri gibi özel günler ve bayramlarda sıcak ve samimi bir kaynaşma mevcuttur. Yörede İslam-Türk an`aneleri geçerliğini korumaktadır.

 

Edebiyat alanında,

14. yüzyıl ve 15. yüzyıldan kalma ilahiler ve kasideler, 19. ve 20. yüzyıldan kalma Yemen, Cezayir, Libya, Balkanlar, Rusya ve Irak ülkelerindeki savaşlarla, Çanakkale ve İstiklal savaşı yıllarında savaşa iştirak eden gazi veya şehidler için yakılmış türküler, yakın tarihten kalma Hacı İzzet Hoca'nın Mevlid-i Şerifleri bulunmaktadır.

 

Doğanhisar Kültürü`nden Örnekler:

Aşağıda yer alan örnekler, çok zengin kültür verilerinin sadece ufak bir kısmıdır. Aşağıda yazılanların haricinde Doğanhisar`ın daha pek çok atasözleri, deyimleri, duaları, ilençleri, ağıtları, manileri, türküleri vardır.

 

Atasözleri:

"İt ürür kervan yürür." "Ekmek buldun ye dayak buldun kaç." "Az ye, az uyu, az konuş." "Boğazı büyük olanın dostu olmaz." "Çorbayı bekleyen içer." "Erken kalkan yol alır erken evlenen döl alır." "Azan belasını dileyen mevlâsını bulur." "Tekke deresi ayıya kaval çaldırır." "Kabı ayrı olanın tadı ayrı olur." "Gün çarığı sıkar, çarık ayağı." "Tangır elek tandır saç, elim hamur karnım aç'.

 

Deyimler:

"Zom zom akıllı." "Pek arif." "Ağzı kara." "Öllün körü." "Mız mız." "Halt etmek." "Hılt olmak." "Burnu yellenmek." "Termiyeci eşeği gibi dikilip durmak." "Çüş dedikçe yığına gitmek."Yava yuva konuşmak', 'Küllüğünde horozlanmak'.

 

Dua ve dilekler:

"Ellerin dert görmesin." "Ağzın tatlı olsun." "İş olsun." "Var hayrını gör." "Mekanı cennet olsun." "Toprağı bol olsun." "Nur içinde yatsın." "Sakalına ak düşesi." "Bereketli olsun."Allah yaşına bağışlasın', 'Allah uzun ömür versin'.

 

İlençler ve beddualar:

"Go başına daş yağası." "Odu ocağı kör galası." "Tapıda gelesi." "Ayağın kalksın."